Dhimbja e mesit. Shkaqet dhe trajtimi
Shkaqet, simptomat, trajtimi
Dhimbja e mesit është një nga problemet më të shpeshta që prek njerëzit në mbarë botën. Në terminologjinë mjekësore ajo njihet si Low Back Pain dhe karakterizohet nga dhimbje ose tension në pjesën e poshtme të shtyllës kurrizore.
Pothuajse çdo njëri përjeton të paktën një herë ose më shumë dhimbje të mesit gjatë jetës së tij. Në shumicën e rasteve faktorët që ndikojnë janë të natyrës mekanike, peshat e rënda, qëndrimi i gabuar, postura, mungesa e aktivitetit fizik.
Megjithatë, në disa raste dhimbja mund të lidhet me probleme më serioze të shtyllës kurrizore dhe kërkon diagnostikim dhe trajtim profesional.
Përkufizimi i Dhimbjes së Mesit
Dhimbja e mesit mund të përkufizohet si një dhimbje, tension e lokalizuar në fundshpinë, midis brinjëve së fundit dhe pjesës së sipërme të legenit.
Në varësi të kohëzgjatjes ajo klasifikohet në:
Dhimbje akute
Zgjat nga disa orë në pak se 4-5 javë dhe zakonisht lidhet me një dëmtim muskulor ose ligamentar.
Dhimbje subakute
Zgjat nga 6 deri në 12 javë. Mund të përfshijë muskuj, ligamente ose disqe.
Dhimbje kronike
Zgjat më shumë se 3 muaj dhe shpesh lidhet me probleme strukturore ose biomekanike. Kryesisht dëmtime serioze të trupave vertebralë ose diqeve intravertebralë.
Shpjegimi Fiziologjik i Dhimbjes së Mesit
Parë nga aspekti fiziologjik, dhimbja e mesit është rezultat i aktivizimit të receptorëve të dhimbjes në indet e ndryshme të shtyllës kurrizore.
Kjo mund të ndodhë për disa arsye:
• inflamacion i muskujve dhe ligamenteve
• irritim i rrënjëve nervore
• degjenerim i disqeve ndërvertebrale
• spazëm muskulor mbrojtës
Kur një strukturë dëmtohet, sistemi nervor dërgon sinjale drejt trurit që interpretohen si dhimbje. Në shumë raste trupi reagon me kontraktim të muskujve për të mbrojtur zonën e dëmtuar, gjë që mund të përkeqësojë kufizimin e lëvizjes.
Shpjegimi Anatomik i Dhimbjes së Mesit
Zona e mesit përbëhet nga disa struktura anatomike që bashkëpunojnë për të siguruar stabilitet dhe lëvizshmëri. Këtu qëndron edhe sekreti i funksionimit të shtyllës kurrizore. Ajo duhet të ketë dy cilësitë e nevojshme STABILITET dhe FLEKSIBILITET.
Strukturat kryesore janë:
Vertebrat lumbare
Janë pesë vertebra (L1–L5) që mbajnë pjesën më të madhe të peshës së trupit.
Disqet ndërvertebrale
Disqet veprojnë si amortizatorë dhe lejojnë fleksibilitetin e shtyllës kurrizore.
Ligamentet
Ligamentet stabilizojnë shtyllën dhe parandalojnë lëvizjet e tepërta.
Muskujt
Muskujt e shpinës dhe të barkut stabilizojnë shtyllën kurrizore gjatë lëvizjeve.
Nervat spinalë
Rrënjët nervore transmetojnë sinjale nga palca kurrizore drejt këmbëve dhe pjesëve të tjera të trupit.
Faktorët e Rrezikut për Dhimbjen e Mesit
Disa faktorë rrisin mundësinë e zhvillimit të dhimbjes së mesit.
Faktorë të stilit të jetesës
• mungesa e aktivitetit fizik
• mbipesha
• qëndrimi i gjatë ulur
• posturë e keqe
Faktorë profesionalë
• ngritja e peshave të rënda
• punë fizike intensive
• punë sedentare për periudha të gjata
Faktorë biologjikë
• mosha
• dobësia muskulare
• degjenerimi i disqeve
Faktorë psikologjikë
• stresi kronik
• ankthi
• lodhja mendore
Diagnostikimi i Dhimbjes së Mesit
Diagnostikimi fillon me një vlerësim klinik të detajuar nga mjeku ose fizioterapisti. Kjo përfshin Anamnezën dhe ekzaminimi fizik.
Specialisti analizon historinë e dhimbjes, faktorët që e përkeqësojnë dhe kufizimin e lëvizjes.
Ekzaminimet imazherike
Në raste të caktuara mund të përdoren:
• radiografia
• rezonanca magnetike (MRI)
• tomografia e kompjuterizuar (CT)
Testet neurologjike
Këto teste përdoren për të vlerësuar funksionin e nervave, forcën muskulare për të identifikuar kompresionin nervor.
Format e Trajtimit
Trajtimi i dhimbjes së mesit varet nga shkaku dhe ashpërsia e simptomave.
Trajtimi konservativ
Në shumicën e rasteve përdoren metoda jo kirurgjikale:
• fizioterapia
• medikamentet antiinflamatore
• terapia manuale
• ushtrimet terapeutike
Trajtimi invaziv
Në raste më të rralla përdoren:
• injeksione epidurale
• trajtime me radiofrekuencë
Trajtimi kirurgjik
Kirurgjia rekomandohet vetëm në raste të veçanta kur ka:
• kompresion të rëndë nervor
• hernie diskale të avancuar
• deficit neurologjik progresiv
Roli i Fizioterapisë në Dhimbjen e Mesit
Fizioterapia është një nga trajtimet më efektive për dhimbjen e mesit.
Ajo ndihmon në:
• reduktimin e dhimbjes
• përmirësimin e lëvizshmërisë
• forcimin e muskujve stabilizues
• rikthimin e funksionit normal të shtyllës kurrizore
• parandalimin e rikthimit të dhimbjes
Trajtimi fizioterapeutik zakonisht përfshin:
• terapi manuale
• mobilizime të shtyllës kurrizore
• ushtrime terapeutike
• korrigjim postural
• edukim të pacientit
Këshilla për Parandalimin e Dhimbjes së Mesit
Për të reduktuar rrezikun e dhimbjes së mesit rekomandohet:
• mbajtja e një posture të mirë gjatë punës
• aktivitet fizik i rregullt
• forcimi i muskujve të barkut dhe shpinës
• shmangia e ngritjes së gabuar të peshave
• ruajtja e një peshe trupore të shëndetshme
Ushtrimet për Dhimbjen e Mesit
Ushtrimet terapeutike janë një komponent shumë i rëndësishëm në rehabilitimin e shtyllës kurrizore.
Bird Dog
Ndihmon në stabilizimin e shtyllës kurrizore dhe forcimin e muskujve të shpinës.
Plank
Forcon muskujt e barkut dhe stabilizon zonën lumbare.
Glute Bridge
Aktivizon muskujt gluteal dhe mbështet stabilitetin e legenit.
Përfundim
Dhimbja e mesit është një problem shumë i përhapur që mund të ndikojë ndjeshëm në cilësinë e jetës. Megjithatë, me diagnostikim të hershëm, trajtim të duhur dhe program të personalizuar fizioterapie, shumica e pacientëve arrijnë përmirësim të ndjeshëm dhe rikthim në aktivitetet normale.
Kontaktoni për çdo pyetje që keni. Këshillat mjeksore meritojnë të jenë falas.
Petrit Drini
Fizioterapist
Klinika BALANCE physio
Rr Ndreko Rino Pll Viridario 1 ap 25 Tiranë
The best position is the next position